Unutulan günler: Hıdırellez ve Mayıs 7’si

Anadolu coğrafyası, binlerce yıllık tarihiyle, yüzlerce farklı medeniyete ev sahipliği yapmış. Bunun sonucu olarak, yüzyıllar içinde oluşan bu birikim, farklı zamanlarda kutlanan özel günlere dönüşmüş. Bunlardan biri Hıdırellez günü ise bir diğeri ise Mayıs 7’si’dir.

Hıdırellez

Hıdırellez günü,  Miladi takvime göre 6 Mayıs’a, eskiden kullanılan Rumi takvim olarak da bilinen Jülyen takvimine göre ise 23 Nisan gününe denk gelmektedir. 6 Mayıs’tan başlayıp 4 Kasım’a kadar olan süre Hızır Günleri adıyla yaz mevsimini, 8 Kasım’dan 5 Mayıs’a kadar olan süre ise Kasım Günleri adıyla kış mevsimini oluşturmaktadır.

Bu yüzden 5 Mayıs günü gecesi kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başladığı anlamına gelmektedir. Hızır ve İlyas’ın bir araya geldikleri gün olan Hıdırellezde her türlü dileğin onlar tarafından yerine getirileceğine inanılır. . Hıdırellez gecesinde gül ağacında dilek dilemenin dışında hıdırellez günü de ateş üzerinden atlama ritüeli vardır.

Hıdırellez günü ateş üzerinden atlamanın nazardan ve hastalıktan koruduğuna inanılır. Bu ritüel adeta Hıdırellez’le özdeşleşmiştir. Hızır ve Hıdırellezin kökeni hakkında çeşitli fikirler ortaya atılmıştır. Bunlardan bazıları Hıdırellezin Mezopotamya ile Anadolu kültürlerine ait olduğu; bazıları ise İslamiyet öncesi Orta Asya Türk kültür ve inançlarına ait olduğu yolundadır.

Hıdırellez Bayramı’nı ve Hızır düşünüşünü tek bir kültüre mal etmek olanaksızdır. İlk çağlardan itibaren Mezopotamya, Anadolu, İran, Balkanlar ve hatta bütün Doğu Akdeniz ülkelerinde bahar ya da yazın gelişiyle belli başlı doğa olayların kutlandığı görülmektedir. Hıdrellez kutlamaları genel olarak yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Bu gibi yerlere bu nedenle Hıdırlık denildiği de olur.

Hıdrellez’de baharın taze bitkilerini ve taze kuzu eti ya da kuzu ciğeri yeme adeti vardır. Baharın ilk kuzusu yenildiği zaman sağlık ve şifa bulunacağına inanılır.

TIKLA  Mülteciler için ilave 3 milyar Euro daha geliyor

Hıdırellez Gecesi Ne Yapılır?

Hıdrellez gecesi Hızır’ın uğradığı yerlere ve dokunduğu şeylere feyiz ve bereket vereceği inancıyla çeşitli uygulamalar yapılır.

Yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağızları açık bırakılır. Bazı kimseler de ateş yakıp, dilek dilerler. Ondan sonra yaktıkları ateşin üstünden atlarlar.

Hıdırellez Duası

Hıdırellez dileklerini gül ağacının dalına bağlarken:
“Allahümme Rabbühü Ya Halkalhalas Muhammedin Resulullah Yetiş imdadıma Ya HIZIR YA İLYAS” duası okunur. 40 defa okunan bu duanın 39’u 5 Mayıs günü, kalan 1 dua ise 6 mayıs günü okunarak 40’a tamamlanıyor.

Hıdırellez Namazı

Hıdırellez günü İkindi namazından sabah namazına kadar 2 rekat Allah rızası için namaz kılıp dilekleriniz için dua edebilirsiniz. Hıdırellez namazından sonra okunacak dua:

“Ya Rabbi Sen dünyanın kainatın sahibisin.Her canlıyı yaratan Sensin. Benim ve her canlının Rabbi de Sensin.Benim hem dünyamı hemde ahiretim güzel eyle. Bana ve tüm kullarına hak ettiğimiz gibi değil lütfunla ve merhametinle muamele eyle. Hızır’ı (as) bana yoldaş eyle. Bizleri hata ve yanlışlarımızdan döndürsünler. Maddi ve manevi sıkıntılarımızda her zaman yanımızda olsunlar. Dualarımızı Senin güzel isimlerin hürmetine, habibin hürmetine kabul buyur. Amin”

Mayıs Yedisi

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Giresun-Bulancak, Ordu-Ünye ve Trabzon-Beşikdüzü gibi ilçeleri kapsayan bölgede Rumi takvime göre Mayıs ayının 7. günü (Miladi 20 Mayıs) kutlanılan geleneksel bir festivalin adıdır.

“Mayıs Yedisi Helvası” ile de özdeşleşmiştir. Özellikle Giresun Aksu Deresi,  Bulancak,  Görele, Espiye, Ordu-Yason Burnu, Ordu-Fatsa, Ordu-Yalıköy ve Beşikdüzü ilçelerinde popülerdir. Halk erken saatlerde deniz kıyısına gitmekte, topluca suya girmekte,  evcil hayvanlarını yıkamakta, suya 7 çift bir tek taş atarak dilekler dilemekte, kayıkla geziye çıkmakta, piknik yapıp türküler eşliğinde horonlar oynamaktadır.

Ortadoğu kökenli bir hasat şenliğinin devamı niteliğinde olduğu ve Yahudi bayramı  Şavuot, Pentekost, Apollon’un doğum günü Thargalia festivalleriyle ilgili olduğu iddia edilmiştir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here